Categorie archief: Verandering

Vrijheid…

Vrijheid is weten wie je bent

– Freek de Jonge –

goldfish jumping out of the waterWanneer je beter zicht hebt op wie je bent, ben je beter in staat om te gaan met verandering. Dat vraagt reflectie. In het boek ‘Stilstaan bij verandering’ interviewden de auteurs elf veranderaars. De resultaten vergeleken ze met hun eigen ervaring als organisatie adviseur. Op basis daarvan stellen zij:

Organisaties en mensen vormen verzamelingen van schijnbare tegenstellingen en tegenstrijdigheden. Succesvolle veranderaars lukt het beter deze paradoxen te hanteren.

Omgaan met onder meer de volgende vijf paradoxen draagt in hun ogen bij aan succesvol veranderen:

  • Authenticiteit en rolverwachting
  • Kracht en kwetsbaarheid
  • Ratio en intuïtie
  • Sturen en steun vinden
  • Continueren en veranderen

Wellicht een suggestie stil te staan bij de volgende vragen:

  • Welke paradox spreekt aan?
  • Wat maakt dat deze je aanspreekt?
  • Waar kom je die tegen in je eigen omgeving?
  • Wat is jou manier om er mee om te gaan?
  • Welke opvattingen/overtuigingen/normen spelen mogelijk een rol?

Een paradox die ik zelf veel tegenkom is dat ik er van overtuigd ben dat vrijheid alleen beleefd kan worden bij de gratie van afbakening en vice versa. Afbakening in de zin van verwachtingen gebaseerd op datgene wat essentieel is: onze behoefte.

be the change

Bron: Coachingskalender 2012

Advertenties

Mindset…

Een slechte instelling is de grootste handicap die er bestaat

Scott Hamilton – saxofonist

Sinds een paar jaar speel ik percussie. Mijn leraar laat me tellen, noten lezen en ritme spelen tegelijk. Ik voel de neuronen in mijn hoofd knarsend en ongewend impulsen geven. Frustraties en overtuigingen uit mijn jeugd komen naar boven. En toch… stap-voor-stap lukt wat ik onder de knie wil krijgen. Onderweg kom ik onderstaande parabel tegen…

Een 11-jarige jongen, die zijn linkerarm is kwijtgeraakt bij een auto ongeluk, is vastbesloten om judoka te worden. Hij begint te trainen bij een oude meester. Na drie maanden alleen een worp geoefend te hebben, vraagt hij aan zijn leraar waarom. Het antwoord is eenvoudig. Hij heeft maar één worp nodig.

Een beetje ontgoocheld maar vol vertrouwen in de wijsheid van de leraar, gaat hij door met trainen. Enkele maanden later neemt de meester zijn leerling mee naar zijn eerste toernooi. Tot zijn eigen grote verbazing wint de jongen het toernooi. In de auto terug vraagt de jongen aan zijn leraar hoe hij dat toernooi heeft kunnen winnen met een arm en met een worp onder de knie? ‘Simpel’, zegt de leraar, ‘twee redenen’:

  1. Je hebt de afgelopen maanden de moeilijkste worp in judo geleerd
  2. De enige mogelijke afweer tegen deze worp is om jouw linkerarm vast te pakken

Merk ook in trainingen nog weleens hoe lastig het voor deelnemers kan zijn iets aan te nemen zonder direct het voordeel te ervaren. Dit doet me overigens tevens denken aan deze scene uit Karate Kid.

 

 

Verwachting…?

co-creatieHet einde van zomer komt weer in zicht. Dat brengt in ieder geval een verandering in het weer met zich mee. Andere kleding, lampen weer aan, is de CV-ketel nog in orde, etc. Allemaal herkenbare aspecten die eigenlijk als vanzelfsprekend naar boven komen. Dit zijn van die ‘normale’ gebeurtenissen die laten zien dat we eigenlijk prima kunnen omgaan met veranderingen.

Bijzonder genoeg lukt dit binnen organisaties in mindere mate. Vaak is er nog geen duidelijk beeld van de verandering of is het nut en de noodzaak nog onvoldoende belicht. Erg? Nee hoor. De vraag is: ‘Wat kun je hierin doen?’ Wil en kan je hierin je persoonlijk leiderschap aanwenden? Jazeker!

Een belangrijke dynamiek is die van de 3 V’s:

  • Verandering
  • Vertrouwen
  • Verwachtingen.

Veranderingen creëren in veel gevallen een bepaalde mate van onzekerheid waardoor het (zelf)vertrouwen omlaag gaat. Twijfel over nabije toekomst en onderlinge samenwerking. Waar gaat het heen, hoe zullen zaken zich ontwikkelen?

Wat effect heeft, is samen gericht in gesprek te gaan over de wederzijdse verwachtingen. Met wat jij belangrijk vindt en de visie op de verandering voor ogen, duidelijkheid vragen en geven over wat eenieder verwacht van de ander en wat de ander van jou kan verwachten. Nou is dit niet iets dat iedereen even makkelijk vindt om te doen. Zeker wanneer het interactie met meer dan 2 personen betreft.

Dit kan de aanleiding een korte gerichte workshop te doen. Vaak kan in een ochtend, middag al veel aan duidelijkheid gewonnen worden die de samenwerking en effectiviteit vergroot. Ik kom graag met in gesprek over hoe we dit voor jouw situatie vorm kunnen geven en wat we daarin van elkaar verwachten.

Veerkracht…

VeerkrachtNog even en deze mooie zomer is voorbij… herfst in aantocht. Dagen worden korter. Minder licht. Iedereen weet dit. En ieder jaar zijn we redelijkerwijze in staat ons aan te passen. Voor de een is dat makkelijker dan voor de ander. Najaarsblues draagt dan bij aan een ander perspectief. En iedere zonnige dag in herfst en winter is dan waarschijnlijk een welkom bad van warmte en licht. Omdat we de seizoenen kennen, weten we ook dat er weer een lente komt.

Voor organisaties is dat anders. De toekomst is veelal onduidelijk en dat maakt onzeker. in het Tijdschrift voor Ontwikkelen in Organiaties (TvOO) #2 van dit jaar merkt Han Nichting  terecht op dat het de kunst daarbij is dusdanig adequaat te organiseren om voor klanten, afnemers en medewerkers aantrekkelijk te blijven. Dit vraagt om continue alertheid waarbij veerkracht het sleutelwoord is; een tweedimensionaal begrip:

  • Wendbare organisatie; gericht op de buitenwereld en operatie verbinden met de ambities
  • Weerbare medewerkers; benutten en inzetten van denken en handelen door kaders te laten toetsen op wenselijkheid en wendbaarheid

Verder schrijft hij

Veranderingscompetent zijn is een strategische kwaliteit die organisaties zich eigen moeten maken. Het ontwikkelen van medewerkers, de weerbaarheid hierin, is hierin een evidente succesfactor. Alle verandering krijgt immers vorm via de inzet van mensen.

Nadat ik dit las, stelde ik mezelf de vraag ‘waar herken ik de weerbaarheid en veerkracht dan aan?’ Want, wanneer dat duidelijk is, valt er iets aan te doen. In een volgend artikel kreeg ik een antwoord met hierin de definitie voor veerkracht in psychische zin:

Het vermogen van mensen om zich te herstellen na een gebeurtenis of periode die grote spanning met zich meebrengt

Professor Seydel, hoogleraar communicatiewetenschap en psychologie sprak zich in zijn afscheidsrede (2012) uit over veerkracht. Hij stelt vast dat mensen met veerkracht de volgende eigenschappen bezitten:

  1. Accepteren van feiten, situaties en gebeurtenissen die zij niet kunnen veranderen, ze aanvaarden hoe mensen zijn
  2. Oplossingsgericht; beschikken over het vermogen om te improviseren en kijken niet achterom
  3. Ze trekken lessen uit ervaringen en zoeken naar nieuwe effectieve acties
  4. Veerkrachtige individuen communiceren effectief, stellen vragen, leggen gemakkelijk contacten met anderen die hen kunnen helpen nieuwe energie te krijgen en te zoeken naar oplossingen.
  5. Persoonlijke effectiviteit; ze geloven in hun vermogen bepaald gedrag met succes uit te voeren.
  6. Veerkrachtige individuen accepteren zichzelf en anderen zoals ze zijn, ze vinden vrede met zichzelf en met hun emoties.
    Ze vinden dat je recht hebt om mens te zijn.
  7. Op zoek naar een dieper begrip van de wereld om hen heen, hebben een helder levensdoel en zijn gemotiveerd hun krachten in te zetten voor een betere samenleving.

Terugkijkend op momenten waarin ik een beroep moest doen op mijn veerkracht, herken ik me in deze opsomming. Voor mij in ieder geval praktisch bij reflectie. Hoe veerkrachtig ben jij?

Inspirerend…

Inspiratie van dag tot dagGoede intenties…

Bedacht me dat ik een nieuwe blog wilde schrijven. Waarover? Er is al zoveel, en wat wil ik toevoegen? Een gedachte, overweging voor het nieuwe jaar. Inspiratie komt. Geduld is een schone zaak. Nou ja, schoon…

Wellicht heb jij dat ook. Op de WC zo’n scheurkalender en/of boekje met overpeinzingen. Op 1 januari het eerste blaadje van een nieuwe kalender gescheurd. Een hele verandering na jaren van inspirerende Coachkalenders, dit jaar de Over win & groei. Die staat nu op de WC boven. Beneden ligt Inspiratie van dag tot dag van Stephen Covey.

‘Het einde is het begin…’ vertel ik graag aan het einde van een traject. Dus de daad bij mijn eigen woord gevoegd en begin voorin te bladeren en lezen. Stuit ik vrijwel direct op een aangehaalde tekst van Shakespeare uit Julius Ceasar…

There is a tide in the affairs of men,

Which taken at the flood, leads on to furtune;

Omitted, all on the voyage of their life

Is bound in shallows and in miseries.

Onsuc a full sea are we now afloat,

And we must take the current when is serves,

Or lose our ventures.

Vanuit deze metafoor gaat ook 2013 ongetwijfeld ‘getijden’ en ‘stromingen’ tonen. Ik wens iedereen sensitiviteit en flexibiliteit zich hierop te laten meevoeren en daarin geluk te ervaren.

Deze zomer…?

Wat je ook gaat doen, geniet met volle teugen. Fijne vakantie en een mooie zomer.

Oeps! Foutje, bedankt…

Wat maakt het zo belangrijk om het juiste eind te hebben? Hoe voelt het voor jou – emotioneel – om het bij het verkeerde eind te hebben…? Balen, vervelend, vreselijk, genant, etc.?

Wanneer dit herkenbaar is, heb je eigenlijk antwoord gegeven op een andere vraag, nl. ‘ Hoe is het om je te realiseren dat je fout zit?’ Bij het verkeerde eind hebben, fout zitten, is geen gevoel. Sterker nog, op het moment dat je fout zit, ben je veelal zelfs overtuigd dat je juist goed zit. Zoals de coyote  uit Roadrunner (meep meep).

Waarom is het dan zo belangrijk dat we het bij het rechte eind hebben? Cultureel gezien zijn we – onder meer op onze scholen – ‘opgevoed’ met het adagium dat de enige manier om in het leven te slagen is om geen fouten te maken. Dit heeft wellicht geleid tot de overtuiging dat wanneer er iets fout gaat, we het gevoel hebben dat er iets fout is met onszelf. Dit maakt wellicht dat we al verstarren als er zelfs maar de mogelijkheid is dat we ‘het fout’ kunnen hebben. Vertrouwen op het gevoel of idee dat we ‘goed zitten’ is zelfs gevaarlijk omdat het geen betrouwbare ‘gids’ is in de realiteit waar we in leven.

Laten we eens kijken naar die realiteit. Aan het woord succes wordt door het grootste gedeelte van de wereldbevolking resultaat als betekenis gekoppeld. Wanneer ik in training en coach situaties vraag: ‘Wat is er eerder het resultaat of de actie?’ antwoord bijna iedereen ‘actie’. Dus waar zit het succes dan in..? 1000 jaar vòòr Descartes met  ‘Ik denk, dus ik ben’ sprak Augustinus ‘Ik maak een fout, dus ik ben.’ Ons vermogen fouten te maken is geen vergissing, het is juist fundamenteel aan wie we zijn. Sterker nog, ontwikkelen, leren, doen we vaak het best vanuit actie, handelen, doen. Fouten maken is vanuit mijn succes-perspectief de meest bijzondere vormen van succes.

Kathryn Schulz gaf met haar boeiende boek Oeps! input voor deze blog. Voorin dit boek staat een quote die me aanspreekt:

Welbeschouwd is de geschiedenis van de verkeerde ideeën die de mensheid heeft gehad misschien wel waardevoller en interessanter dan die van al haar ontdekkingen. De waarheid is eenvormig en nauw afgebakend; ze is er voortdurend, en het lijkt erop dat eerder passieve ontvankelijkheid dan actieve inspanning voor nodig is om haar te bevatten. Maar misvattingen zijn eindeloos menigvuldig: het verkeerde idee is niet gegrondvest op de realiteit, maar is louter een voortbrengsel van de geest waaraan het ontsproten is. In dit domein heeft de ziel alle ruimte om haar vleugels uit te slaan, haar grenzeloze mogelijkheden te ontplooien en al haar schitterende en interessante hersenspinsels en dwaasheden bot te vieren. – Benjamin Franklin –

Rijk de Gooijer had destijds gelijk toen hij ‘foutje, bedankt’ in de reclame hanteerde. Een fout geeft de mogelijkheid te leren voor de toekomst en is daarom een cadeautje. Wanneer ik een kritische feedback krijg, zeg ik daarom ‘bedankt’. Kan het zijn dat fouten maken op deze manier leuk wordt?

Voor 2012 en de jaren daarna, iedereen een boeiende en succesvolle momenten met een hoop cadeau’s en wonderen. Er zijn er genoeg wanneer het eigen gelijk even aan de kant wordt gezet, heb ik inmiddels ervaren. Simpel toch? Of doe ik dan eigenwijs?

Speedcoaching voor Serious Request

Glazenhuis met Serious Request dit jaar in Leiden. Draag graag een steentje bij. Iedereen die een dilemma en/of vraag heeft waar mee je voor kerst een stap verder wilt komen… Speedcoaching; 30 minuten intensief in gesprek, € 25,- naar Serious Request. 10 plekken beschikbaar. Stuur een mail en we pakken een draad op: speedcoaching@gradior.nl

Stap vooruit…?

‘Hoe gaat het..?’ is een veelgestelde vraag met als veelgehoord antwoord ‘Oh, ehh goed…’

Een vriend van me vraagt daarna vaak: ‘…en hoe gaat het nou écht?’ vanuit oprechte interesse. De aanvankelijke vraag is dusdanig open en raakt veel aspecten van ons leven dat het formuleren van het antwoord lastig maakt. ‘goed’ is dan de makkelijke (uit)weg. Of ligt het aan de vrager die niet genoeg tijd en ruimte neemt om de vraag te richten op een specifiek aspect van het leven van de ander. Enfin, hoe goed gaat het eigenlijk met je als het goed met je gaat? Want laten we wel zijn, het gaat toch goed..?

Onlangs las ik ‘Tot hier. En nu verder’ van Marshall Goldsmith. Wat me daarin vooral aanspreekt zijn de overtuigingen van succesvolle mensen en de feedforward methode. Deze laatste is enerzijds eenvoudig en anderzijds lastig. Eenvoudig omdat het in beginsel ‘slechts’ gaat om het stellen van de vraag: ‘Wat kan ik anders doen om een betere <rol> te zijn?’. De <rol> kan iedere rol zijn: ouder, broer, zus, (levens)partner, vriend(in), collega, leidinggevende, medewerker, etc. Lastig wellicht omdat het kwetsbaarheid aan de dag legt.

Door de feedforward verkleinen we de blinde vlek (C) in ons Johari venster dat kan tonen wat voor ons en/of de ander (on)bekend is. Daardoor vergroten we de vrije ruimte (A) met als gevolg een verhoogde effectiviteit en wellicht ook professionaliteit.

Vier acties om een stap vooruit te komen:

  1. Bepaal in welke rol je mogelijk wilt verbeteren en wat je eventueel wilt verbeteren
  2. Bespreek dit met iemand die jou – in die rol – kent. Dit hoeft geen expert te zijn.
  3. Vraag die persoon 2 suggesties voor de nabije toekomst te geven die een positieve bijdrage kunnen leveren.
  4. Luister naar de suggesties en zeg ‘dank je’

Dus bijvoorbeeld: welke twee suggesties heb je voor mij om een betere blogschrijver te worden?

 

Aandacht…

Alles wat aandacht krijgt groeit…

Tien jaar geleden kwam ik via Joep de Jong in aanraking met Appreciative Inquiry (AI). Een benadering die op een positieve wijze kijkt naar mensen, organisaties en situaties. Het draagt bij aan een attitude waardoor waardering, veranderingsbereidheid hand in hand gaan. Het fundament van AI kent vijf principes als uitganspunt. Voor ieder principe bestaat een specifieke quote die deze illustreert. 

  1. Al onze waarnemingen van de werkelijkheid zijn gekleurd door onze eigen beelden, ervaringen, overtuigingen, relaties en cultuur. “We do not see things as they are, we see them as we are.” Anais Nin
  2. Ieder verhaal of werkelijkheid is op meerdere manieren te interpreteren. “If you focus on problems, you find more problems, if you focus on successes, you find more successes.” Mac Odell
  3. Elke vraag neemt ons mee in een bepaalde richting. “All questions are leading questions.” Michael Hoyt
  4. Beelden over de toekomst, leiden onze acties en vormen onze toekomst. “If you want to build a ship, don’t drum up the people to gather wood, divide the work and give orders. Instead, teach them to yearn for the vast and endless sea.” Antoine de Saint Exupéry
  5. Positieve emoties zijn essentieel voor groei en optimaal functioneren. “When we seek to discover the best in others, we somehow bring out the best in ourselves.” William Arthur Ward

 De aanpak van AI bestaat uit vijf stappen (5 V’s) en vertoont in mijn ogen veel overeenkomst met Theory-U:

  1. V erwoorden; Formuleren en definiëren van het gewenste onderwerp
  2. V erdiepen; Beschrijven van succes momenten en best practices in de context van het onderwerp 
  3. V erbeelden; Visualiseren toekomst en visie prikkelend ver- woorden alsof die reeds gerealiseerd is 
  4. V ormgeven; Analyseren van succesbepalende organisatorische en relationele elementen
  5. V erwezenlijken; Plan van aanpak. Persoonlijke betrokkenheid staat hierin centraal

Volgende stappen richting AI:

  Bron: AI Magazine