Luistert U…?

Afgelopen vrijdag een bijzondere workshop mee gemaakt met collega’s van VDS en De Baak: Theory U. Thema van de ochtend was verbinding. Theory U intrigeert me sinds een aantal jaren omdat het in het verlengde ligt van 5e Discipline, Presencing en de overeenkomst die het heeft met aikido en TGI die deel uitmaken van de kern in mijn werk. Aan de hand van een video zijn we ingegaan op (ons eigen) leiderschap en de kwaliteiten die we hierin al dan niet aan de dag leggen.

Boeiend de vier niveaus van luisteren ook bij mezelf weer te ervaren, m’n ‘vijanden’ daarin te ontmoeten, los te laten en ‘af te dalen’  door de U. Prachtig de beleving van verbinding en contact.

Aan het einde werd een gedicht voorgelezen dat in mijn oren de weg beschrijft.

Het ene zoeken

Is altijd het andere vinden,

Dus om iets te vinden, moet je altijd iets zoeken wat er niet is.

De vogel zoeken om de roos te vinden,

De liefde zoeken om de ballingschap te vinden,

Het niets zoeken om een mens te ontdekken,

Naar achteren gaan om vooruit te komen,

De clou van de weg,

Ligt niet zin zijn splitsingen,

Zijn verdachte begin

Of zijn twijfelachtige einde,

Maar in de bijtende humor

Van zijn tweerichtingsverkeer

Men komt altijd aan,

maar altijd elders.

Advertenties

Bevlogen…?

De ongeëvenaarde inspanning en het daverende resultaat van Epke Zonderland in London krijgt de volgende dag natuurlijk ook in NRC.Next ruim de aandacht. Hendrik Spiering belicht in zijn artikel dat we in essentie allemaal Epkes lichaam hebben.

Wat maakt het verschil bij een uitzonderlijke prestatie? Natuurlijk, oefenen, oefenen, oefenen. Met 10.000 uur training is ieder mens in staat specifieke (combinaties van) vaardigheden te internaliseren. Maar goed, dat biedt geen enkele garantie voor resultaten, laat staan Olympisch goud.

Wat hieraan ten grondslag ligt is toewijding. Spiering verwijst onder meer naar de haast onmenselijke inspanningen van Scott en Shackleton tijdens hun poging(en) de zuidpool te verkennen. Shackleton selecteerde zijn expeditieleden op 5 criteria:

  • Optimisme
  • Geduld
  • Moed
  • Idealisme
  • Uithoudingsvermogen

Bij nagenoeg ieder interview met mensen die bijzondere prestaties hebben geleverd, komen deze kwaliteiten naar voren. Hierop voortbordurend denk ik aan vragen die ik mezelf en tijdens training en coaching kan stellen:

  • Hoe scoor je jezelf op deze kwaliteiten op een schaal van 1-10? En
  • Hoe ziet jouw ongeving dat ook zo?
  • Wat zijn de verschillen en overeenkomsten?
  • Wat wil, kan en ga je hiermee doen?

De antwoorden hierop geven voldoende denk- en oefenstof om onze ruimte van handeling en de kans op ‘medailles’ te vergroten.

Deze zomer…?

Wat je ook gaat doen, geniet met volle teugen. Fijne vakantie en een mooie zomer.

Kiezen…

Kiezen… altijd een bepalend aspect in mijn leven. Waarvoor kies ik en waartoe? En wanneer ik voor het ene kies, laat ik (al?) het andere. Hoe weet ik dan –  nadat ik gekozen heb – dat ik de juiste keuze heb gemaakt? Treffende uitspraak hierin van een van mijn trainers uit een recent verleden: 

A choice is never wrong if it’s for the right reason…

We kiezen. Conti-nu, bewust en onbewust. Zoals Krishnamurti ooit aangaf, bepalen we in het heden vanuit het verleden onze toekomst. In het moment heb ik de mogelijkheid te kiezen voor mijn toekomst. Ook al is die slechts een fractie of klein stapje van me vandaan. Toekomst creëren? Ja, maar… Stuwt mijn verleden hierin of remt dat me juist? In hoeverre ben ik me daarvan bewust? Trouwens, niet kiezen is ook een keuze en bepaalt ook mijn toekomst.

Wat mij helpt, is kiezen omdat ik iets wìl doen ten guste van een bepaald doel. Dat doel wordt veelal bepaald door een verwachting die ik bij iets of van iemand (mezelf?) heb. Die verwachting komt voort uit wat ik belangrijk vind omdat… Het antwoord daarop geeft een inkijk in (een stuk van) mijn missie/visie.

Tijdens training en coaching komt dit regelmatig aan de orde. Verhelderen van wederzijdse verwachtingen is in mijn ogen een belangrijke sleutel in effectieve samenwerking. De dilemma’s, gedachten, stemmen  bij het maken van de keuzes lijken dan vaak verrassend op de twijfelscheppende Cheshire Cat uit Alice in Wonderland. Wat ‘zegt’ jouw eigen ‘Cheshire Cat’ op het moment dat je wilt kiezen?

Enig idee…?

Gedachten gaan snel (voorbij). Zeker bij mij. Wanneer ik iets wil gaan doen, helpt het mij enorm wanneer ik overzicht heb over wat er allemaal dient te gebeuren om vervolgens een plan te maken. Niet in de laatste plaats omdat ik nogal snel afgeleid ben door allerlei gedachten, beelden en ideeën die in me opkomen. Overzicht is op diverse manieren te creeren; lijstjes, schema’s. Een van de manieren die voor mij werkt is MindMapping; letterlijk in kaart brengen wat in me opkomt of in kaart brengen op basis van wat er al is.

Hiertoe ooit aangezet door Ton Planken en zijn verfrissende boek SpringPlank naar Creativiteit. Met het hieruit in mijn ontstane enthousiasme een heuse MindMap map aangelegd waarin ik krabbels, artikelen etc. verzamel. Minimaal eens per maand pak ik de map en bekijk de inhoud. Sta dan vaak verbaasd hoe binnen een paar minuten aanvullende dingen naar boven komen en ik verbindingen ontdek tussen verschillende onderdelen. Bijkomend effect is dan ook dat in de dagen erna onderweg nieuwe ideeën en soms ook inzichten verschijnen. Het lijkt een proces te worden dat zichzelf onderhoud. En wellicht het allerbelangrijkste: het is leuk en geeft energie. Gewoon spelen zoals ik dat ken van ‘vroeger’, heerlijk. De – voor mij – pakkende spreuk uit  Zie jij de gorilla? van Richard Wiseman onderschrijft dit.

Je houdt niet op met spelen omdat je oud wordt, je wordt oud omdat je ophoudt met spelen…

Creativiteit is een proces. Het is niet te forceren maar wel te stimu-leren. Hoe dit verder te benutten wordt duidelijk in de training Creativiteit en Resultaat die diverse malen heb verzorgd. Geweldig te zien hoe deelnemers met energie en enthousiasme hun creativiteit aanboren en vergroten.

Oeps! Foutje, bedankt…

Wat maakt het zo belangrijk om het juiste eind te hebben? Hoe voelt het voor jou – emotioneel – om het bij het verkeerde eind te hebben…? Balen, vervelend, vreselijk, genant, etc.?

Wanneer dit herkenbaar is, heb je eigenlijk antwoord gegeven op een andere vraag, nl. ‘ Hoe is het om je te realiseren dat je fout zit?’ Bij het verkeerde eind hebben, fout zitten, is geen gevoel. Sterker nog, op het moment dat je fout zit, ben je veelal zelfs overtuigd dat je juist goed zit. Zoals de coyote  uit Roadrunner (meep meep).

Waarom is het dan zo belangrijk dat we het bij het rechte eind hebben? Cultureel gezien zijn we – onder meer op onze scholen – ‘opgevoed’ met het adagium dat de enige manier om in het leven te slagen is om geen fouten te maken. Dit heeft wellicht geleid tot de overtuiging dat wanneer er iets fout gaat, we het gevoel hebben dat er iets fout is met onszelf. Dit maakt wellicht dat we al verstarren als er zelfs maar de mogelijkheid is dat we ‘het fout’ kunnen hebben. Vertrouwen op het gevoel of idee dat we ‘goed zitten’ is zelfs gevaarlijk omdat het geen betrouwbare ‘gids’ is in de realiteit waar we in leven.

Laten we eens kijken naar die realiteit. Aan het woord succes wordt door het grootste gedeelte van de wereldbevolking resultaat als betekenis gekoppeld. Wanneer ik in training en coach situaties vraag: ‘Wat is er eerder het resultaat of de actie?’ antwoord bijna iedereen ‘actie’. Dus waar zit het succes dan in..? 1000 jaar vòòr Descartes met  ‘Ik denk, dus ik ben’ sprak Augustinus ‘Ik maak een fout, dus ik ben.’ Ons vermogen fouten te maken is geen vergissing, het is juist fundamenteel aan wie we zijn. Sterker nog, ontwikkelen, leren, doen we vaak het best vanuit actie, handelen, doen. Fouten maken is vanuit mijn succes-perspectief de meest bijzondere vormen van succes.

Kathryn Schulz gaf met haar boeiende boek Oeps! input voor deze blog. Voorin dit boek staat een quote die me aanspreekt:

Welbeschouwd is de geschiedenis van de verkeerde ideeën die de mensheid heeft gehad misschien wel waardevoller en interessanter dan die van al haar ontdekkingen. De waarheid is eenvormig en nauw afgebakend; ze is er voortdurend, en het lijkt erop dat eerder passieve ontvankelijkheid dan actieve inspanning voor nodig is om haar te bevatten. Maar misvattingen zijn eindeloos menigvuldig: het verkeerde idee is niet gegrondvest op de realiteit, maar is louter een voortbrengsel van de geest waaraan het ontsproten is. In dit domein heeft de ziel alle ruimte om haar vleugels uit te slaan, haar grenzeloze mogelijkheden te ontplooien en al haar schitterende en interessante hersenspinsels en dwaasheden bot te vieren. – Benjamin Franklin –

Rijk de Gooijer had destijds gelijk toen hij ‘foutje, bedankt’ in de reclame hanteerde. Een fout geeft de mogelijkheid te leren voor de toekomst en is daarom een cadeautje. Wanneer ik een kritische feedback krijg, zeg ik daarom ‘bedankt’. Kan het zijn dat fouten maken op deze manier leuk wordt?

Voor 2012 en de jaren daarna, iedereen een boeiende en succesvolle momenten met een hoop cadeau’s en wonderen. Er zijn er genoeg wanneer het eigen gelijk even aan de kant wordt gezet, heb ik inmiddels ervaren. Simpel toch? Of doe ik dan eigenwijs?

Wat gaat 2012 brengen…?

Brengen? Wat ga jij halen uit 2012! Freek de Jonge was weer op dreef op nieuwjaarsavond. Ik geniet van zijn afwisseling en kolderieke combinaties van verbale en non-verbale vaardigheden die hij aan de dag legt. Geweldig hoe hij interacteert met publiek en zichzelf. Werd geraakt door de wending op het einde en de inhoud van het gedicht . Wens iedereen langs deze weg een onbevreesd, uitdagend en vervolgens bijzonder 2012. Freek, dank je wel. Je bent een voorbeeld.

Wees niet bang

Wees niet bang
Je mag opnieuw beginnen

Vastberaden, doelgericht
of aarzelend op de tast

Houd je aan de regels
of volg je eigen zinnen

Laat die hand maar los
of pak er juist één vast

Wees niet bang
voor al te grote dromen

Ga als je het zeker weet
en als je aarzelt wacht

Hoe ijdel zijn de dingen
die je je hebt voorgenomen

Het mooiste overkomt je
het minste is bedacht

Wees niet bang
voor wat ze van je vinden

Wat weet je van de ander
als je jezelf niet kent

Verlies je oorsprong niet
Door je snel te binden

Het leven lijkt afwisselend
maar zelfs de liefde went

Wees niet bang
je bent één van de velen

en tegelijk
is er maar één als jij

Dat betekent dat
je vaak zal moeten delen

en soms zal moeten zeggen:
laat me vrij!

Freek de Jonge

Speedcoaching voor Serious Request

Glazenhuis met Serious Request dit jaar in Leiden. Draag graag een steentje bij. Iedereen die een dilemma en/of vraag heeft waar mee je voor kerst een stap verder wilt komen… Speedcoaching; 30 minuten intensief in gesprek, € 25,- naar Serious Request. 10 plekken beschikbaar. Stuur een mail en we pakken een draad op: speedcoaching@gradior.nl

Stap vooruit…?

‘Hoe gaat het..?’ is een veelgestelde vraag met als veelgehoord antwoord ‘Oh, ehh goed…’

Een vriend van me vraagt daarna vaak: ‘…en hoe gaat het nou écht?’ vanuit oprechte interesse. De aanvankelijke vraag is dusdanig open en raakt veel aspecten van ons leven dat het formuleren van het antwoord lastig maakt. ‘goed’ is dan de makkelijke (uit)weg. Of ligt het aan de vrager die niet genoeg tijd en ruimte neemt om de vraag te richten op een specifiek aspect van het leven van de ander. Enfin, hoe goed gaat het eigenlijk met je als het goed met je gaat? Want laten we wel zijn, het gaat toch goed..?

Onlangs las ik ‘Tot hier. En nu verder’ van Marshall Goldsmith. Wat me daarin vooral aanspreekt zijn de overtuigingen van succesvolle mensen en de feedforward methode. Deze laatste is enerzijds eenvoudig en anderzijds lastig. Eenvoudig omdat het in beginsel ‘slechts’ gaat om het stellen van de vraag: ‘Wat kan ik anders doen om een betere <rol> te zijn?’. De <rol> kan iedere rol zijn: ouder, broer, zus, (levens)partner, vriend(in), collega, leidinggevende, medewerker, etc. Lastig wellicht omdat het kwetsbaarheid aan de dag legt.

Door de feedforward verkleinen we de blinde vlek (C) in ons Johari venster dat kan tonen wat voor ons en/of de ander (on)bekend is. Daardoor vergroten we de vrije ruimte (A) met als gevolg een verhoogde effectiviteit en wellicht ook professionaliteit.

Vier acties om een stap vooruit te komen:

  1. Bepaal in welke rol je mogelijk wilt verbeteren en wat je eventueel wilt verbeteren
  2. Bespreek dit met iemand die jou – in die rol – kent. Dit hoeft geen expert te zijn.
  3. Vraag die persoon 2 suggesties voor de nabije toekomst te geven die een positieve bijdrage kunnen leveren.
  4. Luister naar de suggesties en zeg ‘dank je’

Dus bijvoorbeeld: welke twee suggesties heb je voor mij om een betere blogschrijver te worden?

 

Vertrouwen…

We leven in een periode waarin onzekerheid steeds sterker een aanwezige factor is. De roep om vertrouwen en de behoefte daarin wordt daarmee logischerwijze groter. Privé en ook in het werk. Het thema vertrouwen kom ik regelmatig tegen tijdens coaching en training. De boeiende vraag die dan vaak gesteld wordt is ‘maar hoe creëer ik dan vertrouwen?’ Interessante is dat we dan – ook hier – uitkomen bij een paradox. Want, vertrouwen is risico nemen, moed inzetten, lef tonen. Denk maar eens aan wat er door je heen ging aan gedachten en gevoelens met de meest recente beslissing die je hebt genomen (huis, auto, huwelijk, etc.)

David Maister geeft in zijn boek De vertrouwde adviseur een formule die als innerlijk kompas kan dienen:

V=(G+B+I)/E

  • V ertrouwen
  • G eloofwaardigheid; is wat ik vertel en hoe ik dat vertel waar? Zonder leugens (om bestwil) of overdrijvingen.
  • B etrouwbaarheid; Doe ik wat ik zeg? Kom ik mijn afspraken na, iedere keer weer?
  • I ntimiteit; Durf ik me kwetsbaar op te stellen en persoonlijke zaken op tafel te leggen?
  • E gocentrisme; wiens belang staat voorop? Dat van mij of dat van de ander?

Niet alleen rekenkundig is de E een bepalende factor. Hoe lager de E, hoe groter de V. Over het hoe hierin beschrijft hij 5 fasen, stappen. Deze dienen – steeds weer – genomen te worden.

  1. Contact leggen; de ander ervaart dat het de moeite waard is te praten over een probleem èn dat met jou te doen.
  2. Luisteren; het recht verwerven samen ideeën te gaan verkennen.
  3. Inkaderen; de onderwerpen in problemen van de ander uitkristalliseren en verhelderen.
  4. Visie ontwikkelen; wat willen we bereiken en hoe?
  5. Toezeggingen doen; wederzijdse verwachtingen en acties bepalen.

Het (levens)pad dat we bewandelen is een route. Welke route we nemen, bepalen we zelf. Onderweg zijn we met anderen of komen ze op ons pad. Bij sommige wandelroutes is extra vertrouwen nodig omdat het risico groot lijkt. Devies: stap-voor-stap, geniet vooral van het uitzicht en begin met een makkelijke route, of toch niet…